Józefa Jaxa-Bąkowska
Biografia
Józefa Jaxa-Bąkowska, z domu Cybulska, urodziła się we Wrocławiu jako córka Wojciecha Cybulskiego, literaturoznawcy i profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, oraz Józefy z Machczyńskich.
Uczęszczała do żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie, które ukończyła w 1881 roku, a następnie studiowała literaturę niemiecką i estetykę w Dreźnie (1881–1883). Po studiach przebywała w Odessie, gdzie pracowała jako nauczycielka języków obcych i historii w domach magnackich. W 1895 roku wyszła za mąż za lekarza Ludwika Jaxę-Bąkowskiego i po ślubie przeniosła się do Warszawy.
Zadebiutowała już w trakcie nauki w 1880 roku. Publikowała w wielu czasopismach, m.in. Bluszczu (1884–1888), Tygodniku Ilustrowanym (1886–1888), Echu Muzycznym, Teatralnym i Artystycznym (1887–1889), Kłosach (1887–1888), Gazecie Narodowej (1893–1895), Kraju (1894–1895), Tygodniu i dodatku do Kuriera Lwowskiego (1894–1896). Była redaktorką Bluszczu w latach 1896–1901 i Dobrej Gospodyni w latach 1903–1905.
Była działaczką społeczną, filantropką i propagatorką emancypacji kobiet. Prowadziła kursy dokształcające dla kobiet. Była przewodniczącą towarzystwa opieki nad sierotami i dziećmi z patologicznych rodzin.
Na początku XX wieku państwo Jaxa-Bąkowscy zakupili pensjonat „Gryf” w Konstancinie-Jeziornie. Pensjonat, z powodu działalności gospodyni, był często miejscem spotkań działaczek ruchu kobiecego, społeczników i literatów.
Zmarła w Warszawie 24 lutego 1933 roku.