Tusk uderza w aferę Orlenu i zapowiada rozliczenia. Premier apeluje do Nawrockiego o podpisanie ustawy
Premier: "Ponura całość" afery Orlenu i weta Prezydenta
Podczas konferencji prasowej przed posiedzeniem Rady Ministrów Premier Donald Tusk odniósł się w ostrych słowach do publikacji dziennika "Financial Times", który ujawnił kulisy jednej z największych afer finansowych w historii Polski. Szef rządu połączył w jednym wątku nieudaną transakcję zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland, mechanizm wykorzystania kryptowalut do transferu środków oraz konsekwentne blokowanie kluczowych ustaw przez Prezydenta Karola Nawrockiego.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że skala nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy jest bezprecedensowa. Wskazał, że cały świat dowiaduje się o aferze, która mogła narazić polskie państwo na wielomiliardowe straty. Zdaniem szefa rządu, dotychczasowe ustalenia to zaledwie wierzchołek góry lodowej, a śledztwo może ujawnić znacznie więcej nieprawidłowości.
Premier zapowiedział pełne rozliczenie wszystkich nieprawidłowości związanych z działalnością koncernu w okresie, gdy prezesem był Daniel Obajtek. Zapewnił, że informacje o postępach śledztwa będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej, ponieważ Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.
Kryptowaluty, dziwni pośrednicy i 1,6 mld zł strat
Afera opisana przez "Financial Times" dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland, zawartej w czasie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które ostatecznie w dużej mierze nie zostały zrealizowane. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie szacowane są na 1,6 mld zł.
"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zwrócił uwagę na szczególnie niepokojący mechanizm transferu środków z wykorzystaniem kryptowalut, który miał posłużyć do realizacji transakcji. Podkreślił, że przekazanie tak ogromnych kwot bez gwarancji uzyskania paliwa budzi poważne wątpliwości co do intencji osób odpowiedzialnych za tę decyzję. Według szefa rządu, sprawa wymaga wyjaśnienia na każdym poziomie – od decyzji zarządczych po przepływy finansowe.
Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, niektórzy ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości m.in. w Dubaju. Premier podkreślił, że współpraca międzynarodowa w tej sprawie jest kluczowa dla ujęcia wszystkich odpowiedzialnych.
"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Rząd po raz drugi przyjmuje ustawę o nadzwyczajnych zyskach. Apel do Prezydenta
Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Celem regulacji jest umożliwienie finansowania działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw na stacjach benzynowych. Premier zaapelował do Prezydenta Karola Nawrockiego o nieblokowanie ustawy.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier wyraził nadzieję, że tym razem głowa państwa weźmie pod uwagę interes obywateli i podpisze ustawę, która pozwoli na obniżenie cen paliw.
"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Środki pozyskane z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. Premier podkreślił, że tak wysokie zyski koncernu uzasadniają wprowadzenie dodatkowego opodatkowania, które odciąży kierowców.
Ostre kary za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych
Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Nowe przepisy przewidują, że kierowcy, którzy nie będą stosować się do sygnalizacji, mają automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Premier podkreślił, że bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych musi być priorytetem, nawet kosztem surowszych kar dla kierowców.
Co zmiany oznaczają dla Wrocławia i Dolnego Śląska?
Dla mieszkańców Wrocławia i regionu dolnośląskiego decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają wymierne znaczenie. Obniżka VAT i akcyzy na paliwa, możliwa dzięki podatkowi od nadzwyczajnych zysków, przełoży się bezpośrednio na ceny na stacjach benzynowych w całym województwie. Wrocław, jako jedno z największych miast w Polsce, codziennie mierzy się z wysokim natężeniem ruchu samochodowego, a koszty paliwa stanowią istotną część budżetów lokalnych przedsiębiorców transportowych i rodzin.
Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych jest szczególnie istotne dla Dolnego Śląska, gdzie sieć kolejowa odgrywa kluczową rolę w transporcie towarowym i pasażerskim. W regionie znajduje się wiele przejazdów kolejowych, w tym na trasach wiodących przez Wrocław i okolice. Nowe przepisy mogą znacząco poprawić bezpieczeństwo na tych newralgicznych punktach, gdzie dochodziło do niebezpiecznych zdarzeń.
Mieszkańcy Wrocławia powinni również śledzić rozwój śledztwa w sprawie afery Orlenu, ponieważ dotyczy ono spółki, która ma istotny wpływ na rynek paliw w całym kraju, w tym w regionie dolnośląskim. Ewentualne rozliczenia i zmiany w zarządzaniu koncernem mogą wpłynąć na stabilność dostaw paliw oraz ceny dla lokalnych odbiorców.
- 1,6 mld zł – szacowane straty państwa polskiego w związku z nieudaną transakcją Orlen Trading Switzerland
- 230 mln dolarów – zaliczka wypłacona pośrednikowi na dostawy wenezuelskiej ropy
- 16 mld zł – zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r., wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej
- 3 miesiące – okres automatycznej utraty prawa jazdy za wjazd na przejazd kolejowy przy czerwonym świetle lub opuszczonych zaporach
- Drugie przyjęcie przez Radę Ministrów projektu ustawy o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków firm paliwowych
- Trybunał Konstytucyjny – miejsce, do którego Prezydent Karol Nawrocki skierował pierwszy projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach
- Sokoloniki Suche – miejsce katastrofy, w której pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką, co przyspieszyło prace nad zaostrzeniem przepisów
Premier Donald Tusk zapowiedział, że rząd nie ustąpi w dążeniu do wyjaśnienia wszystkich nieprawidłowości związanych z Orlenem i będzie konsekwentnie dążył do rozliczenia odpowiedzialnych. Jednocześnie zaapelował do Prezydenta o podpisanie ustawy o nadzwyczajnych zyskach, która ma przynieść ulgę kierowcom w całym kraju, w tym we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku.